Տարկովսկու «Հայելին». դրվագներ իրական կյանքից


«Իմ ֆիլմերն ամբողջությամբ ստեղծված են իմ անձնական ապրումների հիման վրա»։ Անդրեյ Տարկովսկի



«Հայելի» ֆիլմն առանձնահատուկ տեղ է գրավում Անդրեյ Տարկովսկու արվեստում։ Ֆիլմ-խոստովանանք՝ անսովոր ոճով նկարահանված, ավանդական շարադրանքի օրենքներից դուրս։ Սցենարի առաջին տարբերակը Տարկովսկին գրել է Ալեքսանդր Միշարինի հետ 1968թ-ի փետրվարին։ Սցենարական պատմությունը շատ առումներով համընկնում էր ռեժիսորի իրական կյանքի հետ․ օրինակ, հոր՝ նշանավոր բանաստեղծ Արսենի Տարկովսկու՝ ընտանիքից հեռանալը։ Երեխաներին՝ Անդրեյին և Մարինային, միայնակ մեծացնում էր մայրը՝ Մարիա Իվանովնա Վիշնյակովան։ Հոր և մոր հետ ունեցած բարդ հարաբերությունները ռեժիսորին հանգեցրին անցյալի իմաստավորմանը։ 

Այդ ժամանակ Անդրեյ Տարկովսկին աշխատում էր Գրիգորի Չուխրայի փորձարարական միավորումում, որտեղ հնարավոր էր արագ գործի լծվել և արագ նկարահանել ֆիլմ։ Ստուդիայում նրան աջակցում էին, բայց Կինեմատոգրաֆի հարցերով կոմիտեում սցենարը մերժվեց Պետկինոյի նախագահ Ռոմանովի կողմից․․․ Սկիզբ առավ ծանր փուլը․ աշխատանքի հեռանկար չկար, և Տարկովսկին սկսեց նկարահանել «Սոլյարիսը»։ Երբ նա ավարտեց այդ ֆիլմը, արդեն Կինեմատոգրաֆի կոմիտե էր եկել Երմաշը, ով բավականին դեմոկրատական մոտեցում ցուցաբերեց։ Նա Տարկովսկուն ասաց․ «Դուք կարող եք նկարահանել այն, ինչ ցանկանում եք»։ Եվ ռեժիսորը որոշեց վերադառնալ մի կողմ դրված սցենարին, որը հիմնավորապես վերամշակվելու էր։ «Սպիտակ, սպիտակ օր» («Հայելի») ֆիլմի սցենարը կառուցված էր Տարկովսկու մանկության, ընտանիքի, նրա հասուն կյանքի որոշ հանգամանքների մասին հուշերի հիման վրա։ Բարդ էր մտածված ապագա ֆիլմի կերպարային կառույցը․ խաղարկային դրվագները պիտի ընդմիջվեին քրոնիկայով։ Արսենի Տարկովսկու բանաստեղծությունները դառնալու էին ստեղծագործության քնարական լեյտմոտիվը։ Ինքը՝ Անդրեյը ուզում էր նկարահանվել Հեղինակի դերում։ Նախատեսվում էր ֆիլմում ընդգրկել վավերագրական հարցազրույց Մարիա Իվանովնա Վիշնյակովայի հետ՝ թաքնված կինոխցիկով նկարահանված։ Նա ողջ կյանքում աշխատել էր որպես սրբագրիչ Առաջին նմուշային տպագրատանը։ Ի դեպ, անմոռանալի դրվագը «Հայելի» ֆիլմում, որտեղ Մարիան անձրևի տակ վազում է դեպի տպարան՝ վախենալով, որ վրիպակ է թույլ տվել, արտացոլում է իրական իրավիճակ։  

«Սպիտակ, սպիտակ օր» ռեժիսորական սցենարի քննարկումը ստուդիայի գեղարվեստական խորհրդում տեղի ունեցավ 1973թ-ի ապրիլի 17-ին։ Ընդհանուր մթնոլորտը հուզախառն էր, նյարդային, բայց, խոշոր հաշվով, բարյացակամ։ Միխայիլ Շվեյցերը նշեց, որ սա խորհրդային ժամանակակից արվեստում առաջին փորձն է՝ ստեղծելու խոստովանանքի յուրատեսակ ժանր, մասնավորապես՝ արվեստագետի խոստովանանքի, և ամեն առումով ցանկալի է, որ այս ժանրը կայանա։ Բոլոր ելույթները նրբանկատ էին, զգուշավոր։ Տարկովսկին ծայրահեղ զգայուն մարդ էր և բուռն էր արձագանքում, երբ իր հետ գեթ մի հարցում չէին համաձայնում, անմիջապես խոսում էր նյութի ամբողջական չհասկացվածության մասին։ Առավել, քան որևէ այլ ֆիլմ, «Հայելին» կարելի է համարել Տարկովսկիների ընտանեկան ֆիլմ։ Կադրից դուրս հնչում էր սեփական բանաստեղծություններն ընթերցող հոր ձայնը, տարեց մոր դերում նկարահանվել էր Մարիա Իվանովնա Վիշնյակովան, տղայի առաջին սիրեցյալի դերը խաղացել էր Տարկովսկու խորթ դուստր Օլյան՝ Լարիսա Տարկովսկայայի աղջիկը։ «Հայելիում» խաղացել է նաև ինքը՝ Լարիսան․ բժշկի հարուստ կնոջ էպիզոդիկ դերը, երբ Մարիան ու Ալյոշան գալիս են ականջօղերը վաճառելու։ Վերջապես կադրում հայտնվում է նաև Անդրեյ Արսենևիչը․ ճիշտ է՝ նրա դեմքը չէր երևում, միայն ձեռքերը, մահացող Հեղինակի հյուծված ձեռքերը՝ անկողնու վրա տարածված։ Մարգարիտա Տերեխովան «Հայելիում» կատարում է երկու դեր՝ հերոսի մոր և կնոջ։ Ինչպես վերհիշում էր Տերեխովան, սցենարը ոչ ոքի թույլ չէին տալիս կարդալ, և երբ ինքը եկել է փորձերի, գաղափար չի ունեցել, թե ո՛ր դերն է գլխավորը։ Ռեժիսորը դերասանուհուն առաջադրել է դժվարին խնդիր՝ կանացի միևնույն տիպաժը մարմնավորել երկու տարբեր ժամանակային հարթություններում՝ նախապատերազմյան կնոջը և հետպատերազմյան «էմանսիպացված» կնոջը։ Եվ Տերեխովան հաղթահարում է խնդիրը։ 

Վերստին Տարկովսկու ֆիլմում նկարահանվում էին դերասաններ Նիկոլայ Գրինկոն, Անատոլի Սոլոնիցինը, Յուրի Նազարովը։ Օլեգ Յանկովսկին «Հայելիի» կարճ, բայց չափազանց կարևոր դրվագում խաղում է զինվորական հոր դերը, իսկ նրա 5-ամյա որդին՝ Ֆիլիպը, ֆիլմի հերոսին՝ վաղ մանկական տարիքում։ Օլեգ Յանկովսկուն փորձերի չէին հրավիրել, կար ընդհանուր համոզմունք, որ նա համապատասխանում է, և որ ընտրությունը ճշգրիտ է։ Սցենարի համահեղինակ Ալեքսանդր Միշարինի խոսքերով՝ «Յանկովսկու դեմքը՝ այն ժամանակ դեռևս ոչ բավականաչափ ծանոթ, ճառագում էր կյանքի էներգիա և ուրախություն, ռոմանտիկ հոգեվիճակը նա փոխանցում էր հեշտությամբ և, միաժամանակ, կենտրոնացվածությամբ»։ Ռեժիսորի ասիստենտ Մարիա Չուգունովան, գտնելով Անդրեյ Տարկովսկու մանկական լուսանկարը, որոնում էր թեկնածու՝ Ալեքսեյի դերը կատարելու համար։ Եվ դպրոցներից մեկում գտավ Իգնատ Դանիլցևին։ Փորձերից հետո նրան անմիջապես հաստատեցին այդ դերում։ Իգնատը նկարահանումների ժամանակ հաճախ վիրավորանքից արտասվում էր՝ պատճառաբանելով, թե Անդրեյ Արսենևիչն իր հետ գրեթե չի խոսում։ Տերեխովային ամեն ինչ մանրակրկիտ բացատրում է, իսկ իրեն՝ ոչ։ Մինչդեռ պատճառն այն էր, որ Իգնատն անմիջապես հասկանում էր ռեժիսորի ցանկությունը, բավարար էր միայն ուղղություն ցույց տալը․ «Դու նստած ես այստեղ, զգում ես այս կամ այն, քո զգացողությունն այսպիսին է կամ այնպիսին է»․․․ Տարկովսկին նրա հետ նույնիսկ փորձեր չէր անում։ Իգնատ Դանիլցևը նույնպես մեծանում էր առանց հոր, ապրում էր մոր հետ․․․ 

«Հայելի» ֆիլմի նկարահանումները մեկնարկեցին 1973թ-ի հուլիսին։ Ցավոք, ֆիլմի համար հրաժարվեց աշխատել օպերատոր Վադիմ Յուսովը։ Իր որոշումը նա բացատրեց հետևյալ կերպ․ «Ես ներքուստ չընդունեցի «Սպիտակ, սպիտակ օր» («Հայելի») ֆիլմի սցենարը։ Ինձ դուր չեկավ, որ թեպետ ֆիլմում խոսքը վերաբերում է հենց իրեն՝ Անդրեյ Տարկովսկուն, բայց իրական կյանքում ամեն ինչ այլ հնչերանգ ուներ․․․ ես ճանաչում էի նրա հորը, ճանաչում էի նրա մորը․․․ «Հայելիի» երկրպագուները, թերևս, կհակաճառեն, թե սա գեղարվեստական կերպար է և չպետք է ամեն ինչում համընկնի իրականի հետ։ Ես դա հասկանում եմ, համաձայն եմ, չպետք է համընկնի։ Բայց ես այլ միտում էի տեսնում՝ ինձ համար անհասկանալի ձգտումը՝ վեր ձգվել ոչ մեծ բեմակոշիկներով, ինչը, իմ կարծիքով, բնորոշ չէր Անդրեյին։ Ես նրան այդ մասին ասացի և զգացի, որ նա այս անգամ չի ընդունելու իմ ուղղումներն ու պահանջները, հետևաբար՝ ինձ համար դժվար է լինելու, և ես միայն խանգարելու եմ նրան․․․»։ 

Ամառը խոնավ ու ցուրտ էր։ Տարկովսկին վարձակալել էր գյուղական տուն, որտեղ բնակություն էր հաստատել Լարիսայի, Տյապայի, Լյալյայի և Աննա Սեմյոնովնայի հետ (Տյապան Անդրեյ և Լարիսա Տարկովսկիների որդին էր, Լյալյան՝ Լարիսայի դուստրը, Աննա Սեմյոնովնան՝ նրա մայրը)։ Նկարահանումներն ընթանում էին ծայրահեղ դանդաղ։ 10 օրվա ընթացքում Տուչկովոյում նկարահանել էին ընդամենը երկու կադր, այսինքն՝ մեկ անցում։ Աշնանը խումբը եկավ Մոսկվա, սկսվեց աշխատանքը նկարահանման տաղավարներում։ Այստեղ են, օրինակ, նկարահանել տղայի երազի տեսարանը, որտեղ առաստաղից հորդում է ջուրը և թրջում ծեփը։ Ապշեցնում էին դեկորների ընդհանուր չափսերը, հատկապես՝ տաղավարում կառուցված բակը, որտեղ հրարվեստավորները շարել ու վառել էին խարույկ։ Դա զարմանալի էր, քանի որ դեկորներում կտրականապես արգելվում էր վառել բաց կրակ։ Ըստ երևույթին՝ «Հայելի» ֆիլմի վարչական կազմը ձեռք էր բերել հատուկ թույլտվություն։ Նկարահանումների ընթացքին զուգահեռ՝ Տարկովսկին մոնտաժում էր վավերագրական նյութը։ Իսկական բացահայտում դարձան Սիվաշի ջրերի վրա թափառող զինվորները։ 

Հետագայում գրող Գեորգի Վլադիմովը ֆիլմի այդ դրվագի մասին գրել է․ «Եվ հաջորդում էին ռազմաճակատային քրոնիկայի սև-սպիտակ կադրերը՝ լիիրավ և լիովին հեղինակային, չէ՞ որ Տարկովսկուց առաջ ոչ ոք դրանք չէր ընտրել՝ այդ յուրովի դաժան կադրերը, թեպետև դրանցում չկա ո՛չ հրաձգություն, ո՛չ պայթյուններ, ո՛չ ընկնող մարմիններ, այլ կան տուգանակիր զինվորներ՝ Սիվաշով անցնող, դանդաղ, տարուբերվող, ճահճային ցեխի մեջ թափառող, փթանոց կոշիկները փաթաթաններով ձգող։ Եվ աչքդ միանգամից չի նկատում ամենասարսափելին՝ այն, որ նրանք, ըստ էության, անզեն են, թեպետ յուրաքանչյուրն ինչ-որ մի իր տանում է՝ կրծքին սեղմած, մեկը՝ ականանետի ական, մյուսը՝ արկ։ Այսինքն՝ նրանք ընդամենը «մատուցողնե՞ր» են, և նրանց այդ նպատակո՞վ են քշել դեպի փտած Սիվաշ։ Եվ նրանցից յուրաքանչյուրի համար իր կրած բեռը հենց իր իսկ գինն է, աներևակայելի տառապանքների գինը․․․»։  

1974թ-ի փետրվարի 12-ին նկարահանվում էր «Հայելի» ֆիլմի այն տեսարանը, որտեղ հերոսուհուն ստիպում են մորթել աքաղաղին, այսինքն՝ Մարիայի ու Լեբեդևայի տեսարանը, որում նկարահանվում էին Տերեխովան ու Լարիսա Տարկովսկայան։ Նկարահանման հրապարակում իրավիճակը լարված էր․ ընթանում էր կանացի փառասիրությունների գաղտնի պայքար։ Իսկ տվյալ դեպքում իրավիճակն ավելի էր լարվում նաև այն պատճառով, որ Լարիսան ինքն էր ցանկանում խաղալ Մոր դերը։ Տերեխովան հրաժարվում էր մորթել աքաղաղին։ Նրան չհաջողվեց համոզել։ Էպիզոդը նկարահանեցին հնարավորինս պարզ։ Ձայնագրեցին աքաղաղի մահառաջի ճիչը, փետուրները փչեցին տանտիրուհու դեմքին․ սպանությունը, իբր, տեղի ունեցավ։ Եվ դրանից հետո՝ Տերեխովայի դեմքը խոշոր պլանով, հանցանք գործած մարդու դեմքը։ 

Ֆիլմը նկարահանելու ընթացքում Տարկովսկին ասել է․ «Միակը, ինչի մասին հիմա կարող եմ վստահ պնդել, այն է, որ մեր կողմից այժմ նկարահանվող ֆիլմն ընդհանուր ոչինչ չի ունենալու ավանդական կինեմատոգրաֆի հետ՝ սյուժեի շարադրանքի և պատմության հիմքի վրա կառուցված։ Իրադարձությունների հաջորդականությունն ինքնին չի ունենալու ոչ մի նշանակություն։ Ամեն ինչի իմաստը պետք է ի հայտ գա անցյալի էպիզոդները հեղինակի՝ այդ անցյալի հանդեպ ունեցած վերաբերմունքի և ինքնին կյանքի հետ համադրելիս։ Այս ֆիլմը պիտի նման լինի երազի, որտեղ մարդն իրեն զգում է ծեր, հստակ գիտակցում է, որ կյանքն անցել է, և ամենակարևոր ջրբաժանն ինքն արդեն անցել է․․․ Ֆիլմում շատ կարևոր են լինելու խոսքերը, հեղինակային մենախոսությունները՝ հեղինակի միտքը, հեղինակի մտորումներն ուղղակիորեն արտահայտող։ Ինչ վերաբերում է խաղարկային տեսարաններին, ապա դրանցում չպիտի լինի երկիմաստ ոչինչ, ամեն ինչ պիտի լինի պարզ, ինչպես կյանքում է, առանց որևէ սիմվոլացման։ Ֆիլմի մի քանի գործող անձինք պարզապես սովորական մարդիկ են՝ իրականության մեջ գոյություն ունեցող և մեծ էկրանին իրենք իրենց խաղացող․․․ Գործող անձինք պիտի խառնվեն, և պիտի լինեն պահեր, երբ այնքան էլ հասկանալի չէ, թե ով ով է․․․»։

1974թ-ի մարտին նկարահանումներն ավարտվեցին, և սկսվեց առավել, քան երբևէ տանջալից մոնտաժային աշխատանքը։ Դրությունը բարդ էր, քանի որ ամեն ինչ նկարահանված էր, ժամկետները խախտված էին, խումբը չէր ստացել պարգևատրում, իսկ ֆիլմը ոչ մի կերպ չէր ամբողջանում։ «Մոսֆիլմի» մոնտաժային սենյակում Տարկովսկին արդեն որերորդ անգամ տեղափոխում էր ֆիլմի ամբողջական էպիզոդներ և առանձին դրվագներ։ Անդրեյ Արսենևիչը պատրաստեց բացիկներ՝ 32 էպիզոդների անվանումներով՝ «տպագրատուն», «ականջօղերի վաճառք», «իսպանացիներ», «հիպնոսի սեանս» և այլն։ Վերջապես նա պայծառացավ։ «Իսկ գիտե՞ս, թե ինչ կանեմ»,- ասաց նա Միխալկով-Կոնչալովսկուն,- «Ես ընդհանրապես ամեն ինչ կխառնեմ, որպեսզի ոչ ոք ոչինչ չհասկանա։ Վերջը կբերեմ սկիզբ, միջին մասը՝ վերջ»։ Նա փորձեց վերախմբավորել կառուցվածքը՝ դարձնելով բացարձակապես աբստրակտ կոլաժ։ Եվ նրան հաջողվեց։ Միխալկով-Կոնչալովսկու խոսքերով՝ «նա քանդեց պատմվածքի կապակցվածությունը, և ոչ ոք ոչինչ չէր հասկանում։ Բայց կար չափազանց նշանակալից մի ասելիքի զգացողություն, չէ՞ որ աղյուսները ոսկուց էին»։ 

1968թ-ի սցենարի տարբերակի համեմատ՝ ֆիլմում չկային «Ձիարշավարանի», «Կուլիկովյան ճակատամարտի» հիանալի մտածված էպիզոդները, մոր նկարահանումը թաքնված կինոխցիկով, նրա հետ հարցազրույցը, չկային տղայի երազները՝ ջրի տակ նկարահանված։ «Հայելին» արվում էր Վեցերորդ ստեղծագործական միավորումում, որը պաշտոնապես կոչվում էր Գրողների և կինոաշխատողների ստեղծագործական միավորում, և որի երկարամյա գեղարվեստական ղեկավարներն էին ռեժիսորներ Ալեքսանդր Ալովն ու Վլադիմիր Նաումովը։ Գեղարվեստական խորհրդի անդամներն ըմբռնումով էին վերաբերվում ֆիլմին, որի տարբերակներն արդեն մի քանի անգամ դիտել էին։ Որոշ տեսարանների առնչությամբ կային տարբեր կարծիքներ, նաև՝ նախազգուշացումներ, թե ղեկավար անձանց շրջանում այդ տեսարանները կարող են կտրականապես չընդունվել։ «Մեր դիտողությունները Ձեզ համար պարտադիր պայման չեն»,- նրբանկատորեն ասում էր Ալեքսանդր Ալովը,- բայց մենք պարտավոր ենք դրանք արտահայտել»։ Տարկովսկին գանգատվում էր, թե նյութերում զգացվում է մի շարք աղմուկների, խաղարկային ռեպլիկների, երաժշտության բացակայությունը, այդ իսկ պատճառով խնդրում էր իրեն բացառության կարգով թույլ տալ կատարելու այդ բոլոր հնչյունների վերաձայնագրում, կազմակերպելու աշխատանքի հերթական փուլը՝ նպատակ ունենալով այդ պակասող բաղադրիչների լրացմամբ հստակություն բերել նյութի ընկալման մեջ։ 

Միավորումում նրան ընդառաջեցին՝ չնայած ֆիլմի հանձնման ժամկետների հետաձգմանը և լրացուցիչ ծախսերին։ Կինոնկարի այդ տարբերակը ցուցադրեցին Պետկինոյում։ Ինչպես վերհիշում է Ալեքսանդր Միշարինը, Երմաշը դժգոհ էր կինոնկարից․ «Դուք ունեք ստեղծագործելու ազատություն, բայց, ախր, ոչ այդ աստիճան․․․»։ «Հայելին» հինգ անգամ հանձնել են Պետկինո։ Յուրաքանչյուր հանձնումից հետո ստանում էին անհրաժեշտ ուղղումների ցանկը։ Ֆիլմերը դասակարգող հանձնաժողովի նիստի ժամանակ բռնկվեցին կոշտ բանավեճեր։ Անկյունաքարը դարձավ ֆիլմի հանրամատչելիության մասին հին ու ծեծված հարցը։ Նախնական քննարկումներից մեկի ժամանակ ինքը՝ Տարկովսկին իր դիրքորոշումը ձևակերպեց հետևյալ կերպ․ «Քանի որ կինոն, այնուամենայնիվ, արվեստ է, այն չի կարող լինել ավելի հասկանալի, քան արվեստի մյուս տեսակները․․․ Ես մասսայականության մեջ ոչ մի իմաստ չեմ տեսնում․․․»։ Քվեարկության արդյունքները հետևյալն էին․ առաջին կատեգորիայի համար՝ 11 ձայն, երկրորդ կատեգորիայի համար՝ 12 ձայն։ 

Ֆիլմի վարձույթը սահմանափակ էր, օրինակ՝ Մոսկվայում «Հայելին» ցուցադրվել է ընդամենը երեք կինոթատրոնում։ Միայն 1990-ականների սկզբին, արդեն Տարկովսկու մահվանից հետո, ֆիլմին շնորհվեց առաջին կատեգորիա։ «Հայելին» ինքնակենսագրական ֆիլմ է։ Ահա թե ինչու են այս ֆիլմը հասկանալու համար այդքան կարևոր կենսագրական փաստերը, ընտանեկան հանգամանքները, ազգակցությունը։ Ինքը՝ Տարկովսկին ասում էր, որ իր կյանքում չի եղել մի ուրիշ այսպիսի ֆիլմ, որն իր գործընկեր ռեժիսորները կընդունեին այդքան իրարամերժ՝ վրդովմունքով կամ հիացմունքով։ Օթար Իոսելիանին, օրինակ, հայրաբար ասել է Անդրեյին․ «Իմ կարծիքով՝ խառն է, երկար»։ Հեղինակները «Հայելին» ցույց տվեցին Վիկտոր Շկլովսկուն, Պյոտր Կապիցային, Պավել Նիլինին, Չինգիզ Այթմատովին և, վերջապես, Դմիտրի Շոստակովիչին։ Նա արդեն չէր կարողանում քայլել, այդ պատճառով ցուցադրությունը կազմակերպեցին այնպիսի դահլիճում, որտեղ կարելի էր գրեթե ներս խուժել մեքենայով և հետո անել ընդամենը մի քանի քայլ։ Կինոնկարը նրանց դուր եկավ։ 

Մոսկվա ժամանեց Կաննի կինոփառատոնի ներկայացուցիչը և հարցրեց «Հայելու» մասին։ Երմաշն ասաց, որ կինոնկարը պատրաստ չէ, թեպետ սևագիր մոնտաժը կարող էին ցուցադրել։ Տարկովսկին հյուրի համար գաղտնի ցուցադրություն կազմակերպեց՝ զարտուղի ճանապարհներով սողոսկելով նրա ընդունարան։ Ռուսական կինոյի դասականն անձամբ մատուցեց կինոժապավեններով տուփերը՝ այդ ընթացքում դողալով «հանցանքի» վայրում բռնվելու վախից․․․ Կաննի կինոփառատոնում ֆիլմն այդպես էլ չհայտնվեց։ Բայց լայնածավալ ցուցադրություն ունեցավ արևմտյան կինոթատրոնների էկրաններին։ Երբ Տարկովսկին ժամանել էր Ֆրանսիա, ապշած էր մնացել՝ տեսնելով իր ֆիլմի դիտման համար գոյացած հերթերը Ելիսեյան դաշտերում․․․ «Հայելին» ստացավ Իտալիայի ազգային մրցանակ՝ որպես լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ։ 

Իգոր Մուսսկի

«100 հայրենական մեծագույն ֆիլմերը» գրքից 

ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

[ԽՄԲԱԳՐԻ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆԸ]$type=one$count=3$meta=0$hide=home$label=0

Имя

«Ամարկորդ» «Բիթլզ» «Զարե» «Լուսավոր ապագան» «Կին» փառատոն «Կինոարվեստ» մատենաշար «Հայֆիլմ» «Նռան գույնը» «Սոսե» «Օսկար» 20֊ականներ 30-ականներ 40-ականներ 50-ականներ 60-ականներ 70-ականներ 80֊ականներ 90֊ականներ Adami BBC Disney GAIFF Pro Kinoversus VQuick հավելված Աբաս Քիարոսթամի Ագաթա Քրիստի Ագնեշկա Հոլանդ Ադել Ալ Պաչինո Ալան Փարքեր Ալբեր Քամյու Ալբերտ Էյնշտեյն Ալեխանդրո Գոնսալես Ինյարիտու Ալեն Գրանժերար Ալեն Դելոն Ալեն Ռենե Ալեքսանդր Դովժենկո Ալիս Գի-Բլաշե Ալիսիա Վիկանդեր Ալֆրեդ Հիչքոկ Ակի Կաուրիսմյակի Ակիրա Կուրոսավա Աղասի Այվազյան Ամերիկյան կինոքննադատների ազգային խորհուրդ Ամերիկյան ֆիլմերի ցուցաշար Այցեքարտ Անահիտ Հակոբյան Անդրե Մորուա Անդրեյ Զվյագինցև Անդրեյ Կոնչալովսկի Անդրեյ Պլախով Անդրեյ Տարկովսկի Անիտա Էկբերգ Անյես Վարդա Անն Վյազեմսկի Աննա Կարինա Աննա Մանիանի Աննա Մելիքյան Աննի Ժիրարդո Անուկ Էմե Անուշ Բաբայան Անջեյ Ժուլավսկի Անջեյ Վայդա Անտոն Դոլին Անտոնիո Բանդերաս Անրի Վերնոյ Անրի-Ժորժ Կլուզո ապրիլ Առնո Բաբաջանյան Ավա Գարդներ Ավետիք Իսահակյան Ավրորա Մարդիգանյան Ատոմ Էգոյան Արա Գյուլեր Արամ Ավետիս Արամ Խաչատրյան Արամ Հակոբյան Արամ Պաչյան Արարատ Արգելված կինոարվեստ Արթուր Մեսչյան Արման Հարությունյան Արման Մանարյան Արմեն Ջիգարխանյան Արմինե Նազարյան Արտակ Մարգարյան Արտավազդ Փելեշյան Բասթեր Կիտոն Բարձրորակ կինո [8] Բեթ Դևիս Բելա Տարր Բեն Աֆլեք Բեն Քինգսլի Բեն-Հուր Բենեդիկտ Քամբերբեթչ Բենեթ Միլլեր Բեռնարդո Բերտոլուչի Բերթ Լանկաստեր Բերտրան Բլիե Բիբի Անդերսոն Բիլ Մյուրեյ Բիլլի Ուայլդեր Բլեյք Էդվարդս Բոբ Ֆոսի Բորիս Կաուֆման Բրայան Սինգեր Բրեդ Փիթ Բրիջիտ Բարդո Գաբրիել Գարսիա Մարկես Գայանե Թադևոսյան Գեորգ Վիլհելմ Պաբստ Գերի Քուփեր Գերի Օլդմեն Գիլյերմո դել Տորո Գիտահանրամատչելի ֆիլմեր Գիտաֆանտաստիկ կինո Գլխավոր Գլուխգործոցներ [10] Գյունտեր Գրաս Գոդֆրի Ռեջիո Գրախոսական Գրեգորի Պեկ Գրետա Գարբո Գրիգորի Կոզինցև Գրողները կինոյում Դալթոն Տրամբո Դալիդա Դակոտա Ֆանինգ Դանիել Բըրդ Դանիել Դարիո Դասթին Հոֆման Դարեն Արոնոֆսկի Դարիո Արջենտո դեկտեմբեր Դեն Բրաուն Դենի Վիլնյով Դենիզ Գամզե Էրգյուվեն Դերասանի վարպետություն Դևիդ Բոուի Դևիդ Լին Դևիդ Լինչ Դևիդ Ուորք Գրիֆիթ Դևիդ Քրոնենբերգ Դևիդ Օուեն Ռասել Դևիդ Ֆինչեր Դիանա Կարդումյան Դիմանկար Դինո Բուցցատի Դինո Ռիզի Դմիտրի Կեսայանց Դյուկ Էլինգթոն Դոն Կիխոտ Դոնալդ Սազերլենդ Դուգլաս Ֆերբենքս Եժի Կավալերովիչ Եվա Գրին Եվրոպական կինոակադեմիա Երևանի «Գյոթե կենտրոն» Երիտասարդական կինոալիք Երկխոսություն Էդդի Ռեդմեյն Էդիտ Պիաֆ Էդվարդ Նորթոն Էդրիան Բրոուդի Էլեն Հակոբյան Էլթոն Ջոն Էլիա Կազան Էլիզաբեթ Թեյլոր Էլիո Պետրի Էլլա Ֆիցջերալդ Էլվիս Փրեսլի Էմի Ադամս Էմիլ Զոլա Էմիլի Բլանթ Էմիլի Դիքինսոն Էմիր Կուստուրիցա Էյզենշտեյն Էնդի Ուորհոլ Էնթոնի Հոփքինս Էնթոնի Քուին Էնիո Մորիկոնե Էննի Լեյբովից Էնրիկա Անտոնիոնի Էռնեստ Հեմինգուեյ Էռնստ Լյուբիչ Էտալոն 11 Էտորե Սկոլա Էրիկ Կլեպտոն Էրիկ Ռոմեր Թենգիզ Աբուլաձե Թենեսի Ուիլյամս Թեո Անգելոպուլոս Թերենս Դևիս Թերենս Մալիք Թերի Գիլիամ Թերի Ջորջ Թիերի Կոքլե Թիլդա Սուինթոն Թիմ Բարթոն Թիմուր Բեկմամբետով Թիփի Հեդրեն Թոմ Հենքս Թոմ Սելեք Թոմ Քրուզ Թոմ Ֆորդ Ժակ Բեքեր Ժակ Բրել Ժակ Տատի Ժակլին Բիսեթ Ժան Բոդրիյար Ժան Գաբեն Ժան Թաթլյան Ժան Կոկտո Ժան Մարե Ժան Ռենո Ժան Ռենուար Ժան Ռուշ Ժան Վիգո Ժան-Լյուկ Գոդար Ժան-Լուի Տրենտինյան Ժան-Կլոդ Կարիեր Ժան-Պիեռ Դարդեն Ժան-Պիեռ Կասել Ժան-Պիեռ Մելվիլ Ժան-Պոլ Բելմոնդո Ժան-Պոլ Սարտր Ժաննա Մորո Ժերար Դեպարդիե Ժերար Ֆիլիպ Ժորժ Կառվարենց Ժորժ Մելիես Ժորժ Ֆրանժու Ժուլյետ Բինոշ Իգոր Ստրավինսկի Իզաբել Յուպեր Իզաբելլա Ռոսելինի Իթան և Ջոել Քոեններ Ինգմար Բերգման Ինգրիդ Բերգման Ինոկենտի Սմոկտունովսկի Իվ Մոնտան Իվ Սեն Լորան Իրադարձություններ Իրանցի ռեժիսորներ Լավ կինո [7] Լավագույն ֆիլմեր Լարս ֆոն Թրիեր Լեհական կինո Լեոնարդո դի Կապրիո Լեոնիդ Ենգիբարյան Լև Ատամանով Լև Գրիշին Լևոն Աթոյանց Լիլիթ Աղաջանյան Լիլիթ Բեգլարյան Լինո Վենտուրա Լիվ Թայլեր Լիվ Ուլման Լյուդմիլա Ցելիկովսկայա Լյուկ Դարդեն Լոուրենս Օլիվիե Լորեն Բեքոլ Լորենցո Քուին Լուի Արմսթրոնգ Լուի Գարել Լուի դը Ֆյունես Լուի Մալ Լուիս Բունյուել Լուկա Գուադանյինո Լուկինո Վիսկոնտի Խավիեր Բարդեմ Խմբագրի ընտրությունը Ծիրանի ծառ Կաձուո Իսիգուրո Կաննի կինոփառատոն Կառլ Թեոդոր Դրեյեր Կառլ Լագերֆելդ Կառլոս Ռեյգադաս Կառլոս Սաուրա Կատրին Դընյով Կատրին Ռոբ-Գրիե Կարեն Ավետիսյան Կարեն Շահնազարով Կարևոր Կարո Հալաբյան Կենձի Միձոգուտի Կիմ Նովակ Կինոաֆորիզմ Կինոերաժշտություն Կինոիլյուստրացիաներ կինոմոնտաժ Կինոյի պատմություն Կինոն և նորաձևությունը Կինոնորություններ կինոուղեցույց Կինոպատկերասրահ Կինովարկանիշ Կինովերսուս TV Կինոօրացույց Կիրստեն Դանստ Կլաուդիա Կարդինալե Կլաուս Կինսկի Կլարկ Գեյբլ Կլոդ Լելուշ Կլոդ Շաբրոլ Կլոդ Սոտե Կնուտ Համսուն Կշիշտոֆ Զանուսի Կշիշտոֆ Կեսլևսկի Կոբո Աբե Կոկո Շանել Կուրտ Վոնեգուտ Համո Բեկնազարյան Համր կինո Համր կինոյի աստղերը Համֆրի Բոգարտ Հայ կինոգործիչներ Հայաո Միյաձակի Հայկ Մանուկյան Հայկական կերպարներ Հայկական կինո Հանճարեղ ֆիլմեր [9.5] Հասմիկ Կարապետյան Հարիսոն Ֆորդ Հարոլդ Լլոյդ Հարվի Քեյթել Հարցազրույց Հեդի Լամար Հելմուտ Նյուտոն Հենինգ Կառլսեն Հենրի Ֆոնդա Հենրիկ Հովհաննիսյան Հենրիկ Մալյան Հետադարձ հայացք Հիանալի ֆիլմեր [8.5] Հիրոսի Տեսիգահարա Հոդվածներ Հոկտեմբերին ծնված հայտնիները Հոու Սյաո-Սյան Հովհաննես Վարդումյան Հովսեփ Քարշ հունվար Հրապարակախոսություն և մամուլ Ճապոնացի ռեժիսորներ Մահաթմա Գանդի Մայա Դերեն Մայք Նիքոլս Մայքլ Գրանդաջ Մայքլ Դուգլաս Մայքլ Հակոբյան Մայքլ Ջեքսոն Մայքլ Փաուել Մայքլ Քեյն Մայքլ Քյորթիս Մառլեն Դիտրիխ Մառլոն Բրանդո Մասակի Կոբայասի Մարդիկ և փաստեր Մարդիկ Մարտին Մարի Լաֆորե Մարիա Կալաս Մարինա Վլադի Մարինա Ցվետաևա Մարկո Ֆեռերի Մարշա Հանթ Մարչելո Մաստրոյանի Մարսել Կառնե Մարտին Լյութեր Քինգ Մարտին Սկորսեզե Մարտիրոս Սարյան Մեգ Ռայան Մեթ Դեյմոն Մեթ Դիլոն Մել Գիբսոն Մեծերը՝ արվեստի մասին Մեկ Կադր մեջբերումներ Մերի Փոփինս Մերիլ Սթրիփ Մերիլին Մոնրո Միգել Սապոչնիկ Միլան Կունդերա Միլոշ Ֆորման Միխալիս Կակոյանիս Միխայել Հանեկե Միխայիլ Բուլգակով Միխայիլ Գալուստյան Միխայիլ Կալատոզով Միշել Լեգրան Միշել Հազանավիչուս Միշել Ուիլյամս Միշել Պիկոլի Միշել Փֆայֆեր Միրեյ Դարկ Միրեյ Մաթյո Միք Ջագեր Միքայել Թարիվերդիև Միքելանջելո Անտոնիոնի Միքի Ռուրք Մհեր Մկրտչյան Մոhսեն Մախմալբաֆ Մոնիկա Բելուչի Մոնիկա Վիտի Մորիս Շևալիե Մորիս Ռոնե Մուհամեդ Ալի Մուսա Յան Շվանկմայեր Յան Ֆլեմինգ Յասուձիրո Օձու Յոս Սթելինգ Յուլ Բրիներ Յուրի Գագարին Յուրի Նիկուլին Նագիսա Օսիմա Նատալի Փորթման Նարե Մկրտչյան Ներսես Հովհաննիսյան Նիկիտա Միխալկով Նիկոս Կազանձակիս Նինո Ռոտա Նիքոլ Քիդման Նկարահանման հրապարակ Նշանավոր զույգերը Նոյեմբերին ծնված հայտնիները Նոր ալիք Նումի Ռապաս Նուրի Բիլգե Ջեյլան ՆՓԱԿ Շանտալ Աքերման Շառլ Ազնավուր Շառլոթ Գենսբուր Շատ լավ ֆիլմեր [7.5] Շերոն Թեյթ Շոն Փեն Շոն Քոների Շուշան Փիրումյան Ուես Անդերսոն Ուիթ Սթիլման Ուիլ Սմիթ Ուիլեմ Դեֆո Ուիլյամ Շեքսպիր Ուիլյամ Ուայլեր Ուիլյամ Սարոյան Ումբերտո Էկո Ունա Չապլին Ուոլթ Դիսնեյ Չառլզ Բուկովսկի Չառլզ Բրոնսոն Չառլզ Դիքենս Չառլզ Չապլին Չառլի Չապլին Չեխական նոր ալիք Չեկի Կարիո Պաբլո Պիկասո Պաոլո Սորենտինո Պաուլո Կոելյո Պավել Արսենով Պեդրո Ալմոդովար Պենելոպա Կրուս Պիեռ Բարու Պիեռ Կարդեն Պիեռ Պաոլո Պազոլինի Պիեռ Ռիշար Պիեռ-Օգյուստ Ռենուար Պիետրո Մարչելո Ջարեդ Լեթո Ջեյմս Դին Ջեյմս Ստյուարտ Ջեյմս Քեմերոն Ջեյն Բիրկին Ջեյն Օսթին Ջեյսոն Շվարցման Ջեյսոն Ռոբարդս Ջեյք Ջիլենհոլ Ջենիս Ջոփլին Ջենիֆեր Լոուրենս Ջերալդին Չապլին Ջերեմի Այրոնս Ջեք Լոնդոն Ջեք Նիքոլսոն Ջեք Ուորներ Ջեքի Չան Ջեքի Քուգան Ջիմ Ջարմուշ Ջինա Լոլոբրիջիդա Ջինա Ռոուլենդս Ջո Բեռլինգեր Ջոան Վուդվորդ Ջոան Քրոուֆորդ Ջոզեֆ Լոուզի Ջոն Կասավետիս Ջոն Մալկովիչ Ջոն Սթեյնբեք Ջոն Տուրտուրո Ջոն Տրավոլտա Ջոն Ֆորդ Ջոնի Դեփ Ջոնի Հոլիդեյ Ջորջ Լուկաս Ջորջ Օրուել Ջորջո Սթրելեր Ջուդ Լոու Ջուզեպե Տորնատորե Ջուլիանա Մուր Ջուլյետա Մազինա Ռայներ Վերներ Ֆասբինդեր Ռաֆայել Ներսիսյան Ռաֆայել Պապովյան Ռեյ Բրեդբերի Ռենատո Սալվատորի Ռենե Կլեր Ռիդլի Սքոթ Ռիշարդ Բուգայսկի Ռիչարդ Աթենբորո Ռիտա Հեյվորթ Ռյունոսկե Ակուտագավա Ռոբ Մարշալ Ռոբեր Բրեսոն Ռոբեր Օսեյն Ռոբերտ դե Նիրո Ռոբերտ Զեմեկիս Ռոբերտ Ռոդրիգես Ռոբերտ Վինե Ռոբերտո Ռոսելինի Ռոբին Ուիլյամս Ռոզա Պետրոսյան Ռոլան Բարտ Ռոման Բալայան Ռոման Պոլանսկի Ռոմի Շնայդեր Ռոն Հովարդ Ռոս Բաղդասարյան Ռուբեն Գևորգյանց Ռուբեն Մամուլյան Ռուդոլֆ Վալենտինո Ռունի Մարա Ռուփերթ Էվերեթ Ռոք Հադսոն Սաթենիկ Հակոբյան Սաթյաջիտ Ռայ Սալվադոր Դալի Սարիկ Անդրեասյան Սեմ Մենդես Սեմ Պեկինպա Սեմուել Բեքեթ Սեպտեմբեր Սերգեյ Դովլաթով Սերգեյ Էյզենշտեյն Սերգեյ Իսրայելյան Սերգեյ Փարաջանով Սերժ Գենսբուր Սերջիո Լեոնե Սև հայելի Սթենլի Կուբրիկ Սթենլի Կրամեր Սթիվ ՄըքՔուին Սթիվեն Զաիլյան Սթիվեն Հոքինգ Սթիվեն Սոդերբերգ Սթիվեն Սփիլբերգ Սթիվեն Քինգ Սիդնի Լյումետ Սիլվի Վարդան Սիլվիա Պլատ Սիմոն Աբգարյան Սիմոնա դը Բովուար Սիմոնա Սինյորե Սինդբադ ՍինեՄիտք Սիրելի ֆիլմերի տասնյակն ըստ… Սլավոյ Ժիժեկ Սյուզան Զոնթագ Սոնա Կարապողոսյան Սոս Սարգսյան Սոսե Սոֆի Լորեն Սոֆի Մարսո Սոֆյա Կոպոլա Սվեն Նյուկվիստ Ստալկեր Սցենար Սփենսեր Թրեյսի Սքարլեթ Յոհանսոն Վալերիո Ձուրլինի Վահե Հակոբյան Վան Հեֆլին Վավերագրական ֆիլմեր Վարպետության դասեր Վել Էյվերի Վեյկո Իունպուու Վերա Խիտիլովա Վերներ Հերցոգ Վիկտոր Էրիսե Վիմ Վենդերս Վիվիեն Լի Վիտորիո դե Սիկա Վլադիմիր Բորտկո Վլադիմիր Կոսմա Վլադիմիր Վիսոցկի Վոնգ Կար-Վայ Վուդի Ալեն Վուդի Հարելսոն Տաթև Հովակիմյան Տակեշի Կիտանո Տեսանյութեր Տիգրան Նալչաջյան Տիեզերքի գաղտնիքները Տոնինո Գուերա Տոտո Ցնցող ֆիլմեր [9] Փիթեր Գրինուեյ Փիթեր Ուստինով Փիթեր Օ'Թուլ Փինք Ֆլոյդ Փոլ Նյումեն Փոլ Վերհովեն Քեյթ Բլանշեթ Քեյթ Բոսվորթ Քեն Լոուչ Քենեթ Բրանա Քերի Գրանտ Քըրք Դուգլաս Քըրք Դուգլաս և Ուիլյամ Ուայլեր Քըրք Քըրքորյան Քլինթ Իսթվուդ Քոլին Ֆերթ Քսավիե Դոլան Քվենտին Տարանտինո Քրիսթոֆեր Նոլան Քրիստիան Բեյլ Օդրի Հեփբերն Օլեգ Յանկովսկի Օլիվեր Թվիստ Օլիվեր Սթոուն Օլիվիա դը Հևիլենդ Օմար Շարիֆ Օուեն Ուիլսոն Օսիպ Մանդելշտամ Օսկար Ուայլդ Օրնելա Մուտի Օրսոն Ուելս Օրվա մեջբերումը Օրվա ֆիլմը Ֆաինա Ռանևսկայա Ֆանի Արդան Ֆեդերիկո Ֆելինի Ֆերնանդել Ֆիլիպ Կաուֆման Ֆիլիպ Նուարե Ֆիլմադարան Ֆոլկեր Շլյոնդորֆ Ֆոտոարխիվ Ֆրանկլին Ջ. Շաֆներ Ֆրանկո Ձեֆիրելլի Ֆրանսիական կինո Ֆրանսիս Վեբեր Ֆրանսուա Տրյուֆո Ֆրանց Կաֆկա Ֆրեդի Մերքյուրի Ֆրենկ Կապրա Ֆրենկ Սինատրա Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպոլա Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Մուրնաու Ֆրից Լանգ Ֆրունզե Դովլաթյան
false
ltr
item
KINOVERSUS: Տարկովսկու «Հայելին». դրվագներ իրական կյանքից
Տարկովսկու «Հայելին». դրվագներ իրական կյանքից
«Իմ ֆիլմերն ամբողջությամբ ստեղծված են իմ անձնական ապրումների հիման վրա»։ Անդրեյ Տարկովսկի
https://4.bp.blogspot.com/-tI_ZZPyOdSI/WpVc47vXUdI/AAAAAAAASqs/WxckX-uaQ3wAB6q_BK4vyqZdiRgNFGIgwCLcBGAs/s640/HAYELI-1975.jpg
https://4.bp.blogspot.com/-tI_ZZPyOdSI/WpVc47vXUdI/AAAAAAAASqs/WxckX-uaQ3wAB6q_BK4vyqZdiRgNFGIgwCLcBGAs/s72-c/HAYELI-1975.jpg
KINOVERSUS
http://www.kinoversus.com/2018/02/zerkalo-tarkovsky.html
http://www.kinoversus.com/
http://www.kinoversus.com/
http://www.kinoversus.com/2018/02/zerkalo-tarkovsky.html
true
7755589357207652495
UTF-8
Ոչինչ չի գտնվել ԴԻՏԵԼ ԱՄԲՈՂՋԸ Կարդալ ավելին Պատասխանել Չեղարկել Ջնջել Հեղինակ Գլխավոր ԷՋԵՐ ՆՅՈՒԹԵՐ Դիտել ամբողջը ԿԱՐԴԱՑԵՔ ՆԱԵՎ ԹԵՄԱ ԱՐԽԻՎ SEARCH ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ Ոչինչ չի գտնվել Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec հենց նոր 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Հետևում են Հետևել ՍԱ ՊՐԵՄԻՈՒՄ ՆՅՈՒԹ Է Տարածիր նյութը բացելու համար Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy